TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-3 Çağrısı, sanayi kuruluşlarının enerji ve kaynak verimliliğini artıran, karbon emisyonlarını azaltan ve sürdürülebilir üretim teknolojileri geliştiren Ar-Ge projelerine finansman desteği sağlıyor. 9 Kasım 2026 tarihinde başvuruya açılan çağrıda, büyük ölçekli kuruluşlar için proje bütçesi üst sınırı 55 milyon TL’ye, deprem bölgesindeki KOBİ’ler için destek oranı ise %90’a ulaşıyor.

Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen program, faizsiz geri ödemeli destek ile hibeye dönüşüm mekanizmasını bir arada sunuyor. Ancak destekten yararlanabilmek için projenin yalnızca çevresel fayda sağlaması yeterli değil. Özgün Ar-Ge içeriği, teknoloji hazırlık seviyesi, ölçek büyütme faaliyetleri, ölçülebilir yeşil dönüşüm göstergeleri ve kuruluşun finansal yeterliliği başvuru değerlendirmesinde belirleyici rol oynuyor.

Bu rehberde TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-3 çağrısının kapsamını, güncel değişikliklerini, başvuru koşullarını, bütçe limitlerini, hibe ve geri ödeme modelini, çevresel yükümlülüklerini ve proje değerlendirme sürecini ayrıntılı şekilde ele alıyoruz.

TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-3 Çağrısı Başvuru Tarihleri

Başvurular, TÜBİTAK TEYDEB Proje Değerlendirme ve İzleme Sistemi (PRODİS) üzerinden elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir.

Önemli: Daha önce kuruluş bazlı ön kaydı bulunan firmaların da bilgilerini kontrol ederek gerektiğinde güncellemesi gerekmektedir. Ön kayıt veya bilgi güncellemesinin TÜBİTAK onayına gönderilmesi gereken durumlarda 30 Aralık 2026 tarihi esas alınmaktadır. Ön kayıt onayı, proje önerisinin sisteme gönderilebilmesi için gereklidir.

Başvuru ve ön kayıt işlemleri elektronik imza ile gerçekleştirildiğinden yetkili kişilerin e-imza geçerlilik süreleri de kontrol edilmelidir.

1. TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Programı Nedir?

TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Programı, Türkiye’de faaliyet gösteren özel sektör kuruluşlarının sürdürülebilir üretim teknolojileri geliştirmesini ve yeşil dönüşüme yönelik Ar-Ge sonuçlarını ticarileştirmesini amaçlayan bir destek mekanizmasıdır.

1832 programı doğrultusunda;

• Enerji ve su tüketiminin azaltılmasını,
• Atık oluşumunun ve karbon emisyonlarının düşürülmesini,
• Döngüsel ekonomi uygulamalarının geliştirilmesini,
• Yerli yeşil teknolojilerin ticarileştirilmesini,
• Yeşil ürün ihracatının artırılmasını,
• İthal teknolojilere bağımlılığın azaltılmasını,
• Üniversite-sanayi ve firmalar arası Ar-Ge iş birliklerinin güçlendirilmesini,
• Uluslararası yatırımların ve sanayinin rekabet gücünün artırılmasını

hedeflenmektedir.

2. TÜBİTAK 1832 2026-3 Çağrısında Öne Çıkan Değişiklikler

2026 yılı çağrılarıyla birlikte programın başvuru kapsamı ve destek yaklaşımında önemli değişiklikler gerçekleştirilmiştir.

2.1. Birden fazla projeden destek alma imkanı

Geçmiş çağrılarda uygulanan, bir kuruluşun Dünya Bankası kaynaklı programlar kapsamında en fazla iki proje desteği alabilmesine yönelik toplam sınır kaldırılmıştır.

Bunun yerine kuruluş bazlı finansman üst limitlerinin takip edildiği bir sisteme geçilmiştir.

Böylece kuruluşlar, ölçeklerine göre belirlenen toplam geri ödemeli destek sınırını aşmamak koşuluyla farklı çağrı dönemlerinde ikiden fazla proje için destek alabilmektedir.

Ancak 2026-3 çağrı dönemine özel olarak bir kuruluş en fazla iki proje önerisi sunabilir.

Dolayısıyla toplam desteklenen proje sayısına ilişkin sınırın kaldırılması, aynı çağrı döneminde sınırsız başvuru yapılabileceği anlamına gelmemektedir.

2.2. Önceden tamamlanmış Ar-Ge projesi şartı kaldırıldı

Önceki uygulamalarda başvuruların daha önce yürütülmüş bir Ar-Ge çalışmasının devamı olması beklenirken, güncel düzenlemeyle bu koşul kaldırılmıştır.

Artık şirketler;

• Daha önce TÜBİTAK desteği almamış,
• Kendi öz kaynaklarıyla geliştirilmiş,
• Yeni başlatılacak özgün bir Ar-Ge çalışmasına dayanan

yeşil dönüşüm projelerini de sunabilmektedir.

Bununla birlikte projenin gerekli teknolojik olgunluk seviyesine ulaşmış olması ve endüstriyel Ar-Ge niteliği taşıması zorunludur.

2.3. Teknoloji hazırlık seviyeleri genişletildi

Önceki dönemlerde THS 5-9 olarak ifade edilen proje kapsamı, THS 3-9 aralığındaki teknolojilerin geliştirilmesini kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Ancak THS 8 veya THS 9 seviyesinden başlayan projeler destek kapsamı dışındadır.

Başlangıçta en az THS 3 seviyesinde olan teknolojinin proje sonunda en az THS 7 seviyesine ulaşması ve ölçek büyütme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi beklenmektedir.

2.4. İlave %20 hibe uygulaması kaldırıldı

Geçmiş çağrılarda başarıyla tamamlanan projelere yönelik uygulanan ilave %20 hibe desteği kaldırılmıştır.

2026-3 döneminde hibe dönüşüm oranları, çağrıda tanımlanan finansman modeli ve proje başarı koşulları üzerinden belirlenmektedir.

3. TÜBİTAK 1832 Çağrısında Hangi Proje Konuları Destekleniyor?

1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı’na sunulacak projelerin aşağıdaki beş öncelikli Ar-Ge ve yenilik alanından en az biriyle doğrudan ilişkili olması gerekmektedir.

3.1. İklim Değişikliği, Çevre ve Biyoçeşitlilik

Sera gazı emisyonlarının azaltılması, çevre kirliliğinin önlenmesi, doğal kaynakların korunması ve iklim değişikliğine uyum sağlayan yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesi bu başlık altında değerlendirilmektedir.

3.2. Temiz ve Döngüsel Ekonomi

Hammadde kullanımını azaltan, atıkları yeniden değerlendiren, geri dönüşümü artıran ve ürünlerin yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerini azaltan teknolojiler bu alanın kapsamındadır.

3.3. Temiz, Erişilebilir ve Güvenli Enerji Arzı

Enerji verimliliğini artıran yeni sistemler, temiz enerji teknolojileri, enerji depolama çözümleri ve enerji kullanımını optimize eden yenilikçi ürün ve süreçler değerlendirilebilmektedir.

3.4. Yeşil ve Sürdürülebilir Tarım

Su ve enerji kaynaklarının daha verimli kullanılmasına, tarımsal atıkların azaltılmasına ve sürdürülebilir tarımsal üretimin geliştirilmesine yönelik teknolojiler bu alana dahildir.

3.5. Sürdürülebilir Akıllı Ulaşım

Ulaşım ve lojistik faaliyetlerinin enerji tüketimini ve emisyonlarını azaltmaya yönelik yenilikçi sistemler, akıllı mobilite teknolojileri ve verimlilik odaklı çözümler destek kapsamına girebilmektedir.

4. Teknoloji Hazırlık Seviyesi (THS) ve Ar-Ge Kapsamı

TÜBİTAK 1832 başvurularında projenin teknik uygunluğunu belirleyen en önemli kriterlerden biri Teknoloji Hazırlık Seviyesi’dir.

THS, geliştirilmekte olan teknolojinin araştırma aşamasından gerçek çalışma ortamına ve ticarileşmeye uzanan olgunluk düzeyini ifade eder.

THS 3 öncesindeki çalışmalar ağırlıklı olarak temel araştırma niteliğindedir.

THS 8 ve THS 9 seviyesinden başlayan çalışmalar ise Ar-Ge süreçlerinin büyük bölümü tamamlanmış teknolojilere yönelik olduğundan çağrı kapsamı dışında tutulmaktadır.

4.1. Ölçek büyütme neden zorunlu?

Ölçek büyütme (scale-up), laboratuvar veya prototip ortamında geliştirilen bir teknolojinin daha büyük ve gerçekçi çalışma koşullarında uygulanabilirliğinin gösterilmesini amaçlar.

Bu nedenle 1832 projelerinin yalnızca yeni bir ürün tasarlaması değil, geliştirilen teknolojinin sanayi ortamındaki performansını doğrulaması beklenmektedir.

Destek kapsamındaki faaliyetler şunları içerebilir:

• Yeni prototiplerin geliştirilmesi,
• Mevcut Ar-Ge prototiplerinin ileri düzeyde iyileştirilmesi,
• Prototip doğrulama ve sertifikasyon testleri,
• Pilot üretim ve demonstrasyon faaliyetleri,
• Gerçek çalışma ortamındaki saha testleri,
• Teknolojinin endüstriyel ölçekte uygulanabilirliğinin gösterilmesi,
• Enerji, su ve hammadde verimliliğini artıran özgün süreç geliştirme çalışmaları.

4.2. Hangi faaliyetler desteklenmez?

1832 programı, doğrudan yatırım veya üretim kapasitesi artırımı amacıyla kullanılabilecek genel bir makine-teçhizat finansman desteği değildir.

Örneğin hazır bir üretim hattının satın alınarak kurulması, tek başına Ar-Ge niteliği taşımamaktadır.

Benzer şekilde rutin tesis modernizasyonu, ticari kapasite artırımı ve teknolojik belirsizlik içermeyen standart uygulamalar destek kapsamına uygun görülmeyebilir.

5. TÜBİTAK 1832 2026-3 Çağrısına Kimler Başvurabilir?

Çağrıya Türkiye’de yerleşik mikro, küçük, orta ve büyük ölçekli sermaye şirketleri başvurabilmektedir.

Ancak başvuru için kuruluş yapısı, tescil süresi, personel yetkinliği ve finansal yeterlilik açısından belirli koşulların sağlanması gerekmektedir.

5.1. Kuruluş tescil süresi

Başvuru yapacak şirketlerin tescil tarihinin genel olarak en az iki yıl öncesine dayanması gerekmektedir.

Bu koşulun istisnaları bulunmaktadır:

• Ana kuruluştan ayrılarak yeni bir iş modeliyle oluşturulan spin-off şirketler,
• TÜBİTAK 1512 desteğiyle kurulmuş şirketler,
• TÜBİTAK 1812 BİGG Yatırım desteğiyle kurulmuş şirketler.

Spin-off olarak başvuracak firmaların statülerinin TÜBİTAK tarafından ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

5.2. Özel sektör ortaklık oranı

Projenin yürütücü kuruluşunun en az %75 oranında özel sektör sahipliğine sahip olması gerekmektedir.

Ortaklı projelerde bu koşul, ortak kuruluşlar için aranmamaktadır.

5.3. Ortaklı proje başvuruları

Projeler tek firma tarafından sunulabileceği gibi en fazla üç kuruluşun katılımıyla ortaklı olarak da gerçekleştirilebilir.

Ortaklı projelerde her kuruluşun teknik, idari ve finansal uygunluk koşulları ayrı ayrı değerlendirilir.

Üniversiteler ve araştırma kurumlarından danışmanlık veya hizmet alımı yapılabilmekle birlikte çağrının sermaye şirketlerine yönelik ortaklık yapısı esas alınmalıdır.

5.4. Proje ekibinde lisans mezunu personel şartı

Başvuru tarihi itibarıyla projede yer alan her bir kuruluşta, proje konusu ile ilgili en az lisans derecesine sahip bir proje personeli bulunması beklenmektedir.

Personelin lisans eğitiminin doğrudan proje alanıyla örtüşmemesi durumunda, ilgili alandaki mesleki deneyimi ve teknik yetkinliği değerlendirmeye alınabilmektedir.

Bu tür başvurularda özgeçmişler, geçmiş proje deneyimleri ve yetkinliği destekleyen belgelerin hazırlanması önemlidir.

Eksiklik tespit edildiğinde TÜBİTAK tarafından revizyon talep edilebilir. Belirlenen süre içinde tamamlanmayan uygunluk eksiklikleri, projenin hakem incelemesine alınmadan reddedilmesine neden olabilir.

5.5. Finansal yeterlilik kriteri

1832 programı geri ödemeli finansman içerdiğinden, kuruluşun talep ettiği desteği geri ödeme kapasitesi değerlendirilmektedir.

2026-3 çağrısında finansal yeterlilik kontrolünde kesinleşmiş hesap dönemlerine göre deflate edilmiş aktif toplamı veya net satışlar esas alınmaktadır.

Tescil süresi şartını sağlayan şirketlerde;

• En az iki kesinleşmiş hesap dönemi bulunuyorsa son iki dönemin deflate edilmiş ortalama aktif toplamı veya net satışları,
• Çağrıda tanımlanan daha kısa kesinleşmiş hesap dönemi durumlarında ilgili dönemin deflate edilmiş aktif toplamı veya net satışları

dikkate alınmaktadır.

İlgili mali büyüklüğün talep edilen geri ödemeli destek tutarından büyük olması gerekmektedir.

Bu nedenle proje bütçesi oluşturulmadan önce şirketin mali tabloları üzerinden kullanılabilecek destek tutarının analiz edilmesi önem taşımaktadır.

5.6. Destek dışı faaliyetler ve sektörler

Dünya Bankası’nın kısıtlı faaliyet alanları listesinde bulunan şirketler ve proje konuları destek kapsamına alınmamaktadır.

Savunma sanayine yönelik faaliyet gösteren veya proje çıktıları savunma sanayine yönelik olan kuruluşlar da Dünya Bankası kuralları gereğince desteklenmemektedir.

Kuruluşun NACE kodu, fiili faaliyetleri ve proje konusu arasındaki uyum bu açıdan önem taşımaktadır.

6. TÜBİTAK 1832 2026-3 Proje Bütçesi ve Destek Oranları

2026-3 çağrısında proje bütçesi üst limitleri firma ölçeğine göre güncellenmiştir.

6.1. Firma ölçeğine göre proje bütçesi üst sınırları

Bu tutarlar toplam proje bütçesi üst sınırlarını ifade etmektedir. Tamamının TÜBİTAK tarafından karşılandığı anlamına gelmez.

Örneğin %80 destek oranına sahip bir KOBİ’de kabul edilen proje bütçesinin %20’si kuruluşun öz kaynaklarıyla karşılanmalıdır.

6.2. Deprem bölgesindeki KOBİ’lere %90 destek

Aşağıdaki 11 ilde yerleşik KOBİ’ler %90 destek oranından yararlanabilmektedir:

Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa.

Bu illerdeki büyük ölçekli kuruluşlar için destek oranı %70’tir.

6.3. Kuruluş bazlı toplam finansman üst limitleri

Proje bütçesi limitlerinin yanı sıra Dünya Bankası finansmanı kapsamında kuruluşların yararlanabileceği toplam geri ödemeli destek tutarları için ABD doları cinsinden üst sınırlar bulunmaktadır.

Bu sınırlar 1832 kapsamındaki farklı çağrılardan alınan destekler birlikte değerlendirilerek uygulanmaktadır.

7. TÜBİTAK 1832 Desteğinin Ne Kadarı Hibe, Ne Kadarı Geri Ödemeli?

1832 programının en önemli özelliklerinden biri, firmalara başlangıçta faizsiz geri ödemeli finansman sağlanması ve proje sonunda bu finansmanın belirli bölümünün hibeye dönüşebilmesidir.

7.1. Hibeye dönüşüm oranları

2026-3 çağrısında proje sonu değerlendirmesiyle belirlenen geri ödemeli destek tutarına aşağıdaki oranlar uygulanmaktadır.

Deprem bölgesindeki KOBİ’lerde de KOBİ’lere uygulanan hibeye dönüşüm oranı esas alınır.

Bu oranların uygulanması, proje başarı koşulları ve Yeşil Dönüşüm Göstergelerinin doğrulanmasıyla birlikte değerlendirilmelidir.

7.2. Örnek KOBİ destek hesabı

Orta ölçekli bir KOBİ’nin 20 milyon TL kabul edilen proje bütçesi bulunduğunu varsayalım.

Bu örnekte proje başarı şartlarının sağlandığı ve belirtilen tutarın tamamının nihai destek kapsamında kabul edildiği varsayılmıştır.

Sonuç olarak 20 milyon TL’lik proje bütçesinde 9,6 milyon TL tutarında destek hibeye dönüşürken, 6,4 milyon TL faizsiz şekilde geri ödenmektedir.

7.3. Geri ödeme ne zaman başlıyor?

Geri ödemeler, proje destek bitiş tarihinden bir yıl sonra başlamaktadır.

TÜBİTAK tarafından geri ödeme planı oluşturularak kuruluşa bildirilmektedir.

Geri ödemeler yılda iki taksit şeklinde yapılır.

Geri ödemesiz dönem dahil toplam geri ödeme süresi en fazla dört yıldır. Dolayısıyla bir yıllık geri ödemesiz süreye ilave olarak dört yıl daha ödeme süresi bulunduğu şeklinde değerlendirilmemelidir.

Normal taksit planı kapsamında faiz uygulanmaz. Ancak ödemelerin geciktirilmesi durumunda mevzuata göre gecikme faizi ve tahsil işlemleri gündeme gelebilir.

8. Banka Referans Mektubu ve Teminat Yükümlülüğü

1832 programında finansman yapısının doğru planlanabilmesi için bankacılık süreçlerinin başvuru öncesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

8.1. Başvuru aşamasında banka referans mektubu

Başvuru sırasında TÜBİTAK’tan talep edilen geri ödemeli destek tutarının tamamını karşılayacak banka referans mektubu sunulması gerekmektedir.

Referans mektubu tutarı, önerilen proje bütçesinin kuruluş öz kaynak katkısı dışında kalan bölümünün %100’ü olmalıdır.

8.2. Sözleşme aşamasında teminat

Proje destek kararı sonrasında proje sözleşmesi ve geri ödemeli destek sözleşmesi imzalanır.

Kuruluşların, TÜBİTAK tarafından kabul edilen proje bütçesine göre hesaplanan geri ödemeli desteğin tamamı kadar teminat sunması gerekmektedir.

Ortaklı projelerde her kuruluş kendi finansman tutarına ilişkin teminatı ayrı olarak sunar.

Teminatların sunulmaması veya eksik sunulması halinde 1801 Uygulama Esaslarında düzenlenen tamamlama ve yaptırım süreçleri uygulanır. Teminatın hiç sunulmaması durumunda yazılı bildirimle iki aya kadar süre verilebilmekte; gerekli koşullar sağlanmadığında projenin yürürlükten kaldırılması gündeme gelebilmektedir.

Ortaklı projelerde teminat sunmayan ortağın projeden çıkarılarak diğer ortaklarla devam edilip edilmeyeceği GYK tarafından değerlendirilebilir.

8.3. Teminat süresi ve ek teminat

Teminat mektubu süreli veya süresiz olabilir.

2026-3 çağrısında süreli teminatların en az;

Proje süresi + geri ödemesiz süre + geri ödeme süresi + 6 ay

uzunluğunda olması öngörülmektedir.

Proje bütçesinin yükselmesi nedeniyle mevcut teminatın yetersiz kalması durumunda ek teminat verilmesi gerekebilir.

Ek teminat sunulmaması halinde, yapılabilecek destek ödemeleri mevcut teminat tutarı dikkate alınarak sınırlandırılabilir.

Bu nedenle başvuru öncesinde bankaların teminat koşulları, kullanılabilir limitler ve ilave teminat kapasitesi değerlendirilmelidir.

9. TÜBİTAK 1832 Kapsamında Desteklenen Giderler

Proje bütçesine dahil edilebilecek harcamaların Ar-Ge ve yenilik faaliyetleriyle doğrudan ilişkili olması gerekmektedir.

Desteklenebilen giderler

• Personel giderleri: Projede görev alan Ar-Ge ve teknik personelin uygun maliyetleri.
• Seyahat giderleri: Proje faaliyetleriyle bağlantılı uygun seyahatler.
• Danışmanlık giderleri: Projenin teknik ve bilimsel faaliyetlerine yönelik uzmanlık hizmetleri.
• Hizmet alımları: Test, analiz, doğrulama ve diğer uygun dış hizmetler.
• Alet, teçhizat ve yazılım alımları: Ar-Ge çalışmalarında kullanılacak uygun ekipman ve yazılım giderleri.
• Malzeme ve sarf giderleri: Prototip geliştirme, deney ve doğrulama faaliyetlerinde kullanılacak malzemeler.
• Yayın alımları: Proje kapsamında gerekli yayın giderleri.
• Belgelendirme ve sertifikasyon: CE, kalite belgelendirme ve ilgili sertifikasyon hizmetleri.
• Yeşil Dönüşüm Göstergelerinin doğrulanması: Hedeflerin ölçülmesi ve bağımsız uzman kuruluşlarca doğrulanmasına yönelik hizmet alımları.
• Ekonomik fizibilite raporu: Uygun projelerde, Yönetim Kurulunca belirlenen sınırlar dahilindeki hazırlık giderleri.
• Sigorta giderleri: Proje kapsamında alınan alet ve teçhizatın taşıma ve kullanım risklerine karşı sigortalanmasına ilişkin giderler.

9.1. Ekonomik Fizibilite Raporu zorunluluğu

Proje bütçesi 25 milyon TL ve üzerindeki başvurularda Ekonomik Fizibilite Raporu hazırlanması gerekmektedir.

Raporun;

• Hedeflenen ürün veya ürün grubunun teknik fizibilitesini,
• Pazar araştırmasını ve hedef pazarı,
• Katma değer ve rekabet avantajını,
• Beklenen verimlilik artışını,
• Üretim, satış ve pazarlama stratejilerini,
• Varsa ilave yatırım gereksinimlerini,
• Yıllara göre satış hedeflerini,
• Kârlılık projeksiyonlarını

içermesi beklenmektedir.

Ekonomik fizibilite, projenin ticarileşme kabiliyetinin ve ekonomik kazanımlarının değerlendirilmesinde önemli rol oynamaktadır.

9.2. Desteklenmeyen giderler

Ortaklı projelerde konsorsiyum ortaklarının birbirlerine düzenlediği danışmanlık ve hizmet alımı faturaları desteklenmemektedir.

Patent, faydalı model, tasarım, coğrafi işaret ve marka tescil giderleri de 1832 kapsamında desteklenmemektedir. Uygun harcamalar için TÜBİTAK 1602 Patent Destek Programı değerlendirilebilir.

Ayrıca proje özel hesabı ve ödeme kurallarına uygun gerçekleştirilmeyen harcamalar destek kapsamı dışında kalabilmektedir.

Proje kapsamında satın alınan taşınırların kredi geri ödemesi tamamlanıncaya kadar satılamayacağı da dikkate alınmalıdır.

10. Yeşil Dönüşüm Göstergeleri (YDG): Projenin Başarı Kriterleri

TÜBİTAK 1832 çağrısının temel unsurlarından biri, geliştirilen teknolojinin çevresel katkısının ölçülebilir göstergelerle ortaya konulmasıdır.

Başvuru sahiplerinin aşağıdaki dört göstergeden en az birini hedeflemesi ve proje iş paketleriyle ilişkilendirmesi gerekmektedir.

10.1. Göstergelerin ölçüm ve doğrulama yöntemi

Elektrik ve su tüketimi göstergeleri için mevcut tüketim miktarları ile proje sonunda ulaşılması hedeflenen değerler belirtilmelidir.

Atık miktarının azaltılmasına yönelik projelerde mevcut atık miktarı ve hedeflenen azaltım düzeyi açıklanmalıdır.

Yenilikçi yeşil teknoloji geliştirilmesine yönelik YDG 4 kapsamında ise iyileştirilmesi hedeflenen teknik parametrenin başlangıç ve hedef değerleri tanımlanmalıdır.

Örneğin yalnızca “enerji verimliliği artırılacaktır” ifadesi yeterli değildir. Mevcut tüketim, hedef tüketim, ölçüm yöntemi ve doğrulama iş paketi somutlaştırılmalıdır.

10.2. Proje sonunda hedefe ulaşılamazsa ne olur?

Yeşil Dönüşüm Göstergelerinin doğrulaması proje sonunda gerçekleştirilememişse, proje bitişinden sonraki birinci ve üçüncü yıllarda izleme yapılabilmektedir.

Bu kapsamda;

1. Projenin son döneminde gerçekleştirilen çalışmalar ve YDG sonuçları raporlanır.
2. Hedeflerin doğrulanamaması halinde proje tamamlandıktan sonraki birinci yılda izleme gerçekleştirilir.
3. Gerekli olması halinde üçüncü yılda yeniden doğrulama yapılır.
4. Projenin başarı durumu ve nihai finansal yükümlülükler ilgili değerlendirmeler çerçevesinde belirlenir.

Hedeflerin proje sonunda veya belirlenen sonraki izleme dönemlerinde doğrulanması, projenin başarılı tamamlanma değerlendirmesinde dikkate alınmaktadır.

Bağımsız kurum ve kuruluşlardan YDG doğrulama hizmeti alınabilir. Bu gider uygun koşullarda proje bütçesine dahil edilebilir.

11. Dünya Bankası Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi Şartları

1832 çağrısında yalnızca teknolojik ve ekonomik başarı değil, projenin çevresel ve sosyal risklere uygunluğu da değerlendirilmektedir.

Program kapsamında Dünya Bankası Çevresel ve Sosyal Çerçevesi (ESF), ilgili Çevresel ve Sosyal Standartlar (ESS) ve TÜBİTAK Çevresel ve Sosyal Yönetim Sistemi (ÇSYS) esas alınmaktadır.

11.1. Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi Beyan Formu

Başvuru sırasında Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi Beyan Formu sunulması gerekmektedir.

Projenin faaliyet alanına ve risk düzeyine göre aşağıdaki belgeler değerlendirme kapsamında önem taşıyabilir:

Çevre ve iş sağlığı güvenliği belgeleri:

• ÇED kararı, ÇED kapsam dışı veya ilgili çevresel izin belgeleri,
• NACE kodu ve fiili üretim faaliyetlerine ilişkin bilgiler,
• Emisyon ve atık su deşarj raporları,
• Endüstriyel atık yönetim planları,
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında risk değerlendirmesi,
• Acil durum planları,
• ISO 45001 iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi dokümanları,
• Düzeltici ve önleyici faaliyet kayıtları ile ölçme-izleme prosedürleri.

Çevresel ve sosyal standartlara ilişkin belgeler:

Bu tablo, proje özelliklerine göre talep edilebilecek dokümantasyon örneklerini göstermektedir. Belgelerin tamamının her proje için zorunlu olduğu anlamına gelmemektedir.

11.2. NACE kodu neden önemli?

Başvuru sahibi kuruluşun faaliyet kodunun, projenin fiili üretim faaliyetleriyle ve çağrı kapsamıyla uyumlu olması gerekmektedir.

NACE kodu veya çevresel ve sosyal uygunluk açısından tespit edilen kritik sorunlar, projenin hakem değerlendirmesine alınmadan ret önerisiyle GYK’ya sunulmasına neden olabilir.

Dolayısıyla ÇSYS belgeleri yalnızca başvuruya eklenen idari dokümanlar değil, proje uygunluğunun önemli bir parçasıdır.

Gerekli başvuru belgeleri

2026-3 çağrı dokümanında belirtilen temel belgeler şunlardır:

1. PRODİS üzerinden doldurulan Proje Önerisi.
2. Gerekli bütçe seviyesindeki projeler için Ekonomik Fizibilite Raporu.
3. Çevresel ve Sosyal Risk Yönetimi Beyan Formu.
4. Banka Referans Mektubu.
5. Kesinleşmiş son yıla ait Kurumlar Vergisi Beyannamesi.
6. Yürütücü ve ortak kuruluşların ortaklık yapısını gösteren belgeler.
7. Spin-off statüsünde başvuru yapan kuruluşlar için Spin-off Şirket Değerlendirme Formu.

Spin-off şirketlerin ilgili formu [email protected] adresine ileterek değerlendirme sürecini tamamlaması gerekmektedir.

Şirketin özelliğine ve projenin kapsamına göre ilave teknik, mali veya çevresel belgeler talep edilebilir.

12. TÜBİTAK 1832 Projeleri Nasıl Değerlendiriliyor?

Başvurular ön uygunluk kontrolü, çevresel ve sosyal değerlendirme, hakem incelemesi ve Grup Yürütme Kurulu (GYK) kararından oluşan aşamalı bir süreçten geçmektedir.

Hakem değerlendirmeleri ziyaretli olarak gerçekleştirilmektedir.

12.1. Üç temel değerlendirme boyutu

1. Boyut: Endüstriyel Ar-Ge İçeriği, Teknoloji Düzeyi ve Yenilikçi Yönü

Projenin teknolojik belirsizliği, özgün yaklaşımı, yeni bilgi üretme potansiyeli ve mevcut teknolojilerden farklılaşması değerlendirilir.

1. Boyut: Proje Planının ve Kuruluş Altyapısının Uygunluğu

İş paketlerinin gerçekleştirilebilirliği, proje takvimi, personel yetkinliği, teknik altyapı ve bütçe planlaması incelenir.

III. Boyut: Proje Çıktılarının Ekonomik Yarara ve Ulusal Kazanıma Dönüşebilirliği

Geliştirilecek ürün veya sürecin ticarileşme potansiyeli, ekonomik getirisi, ithal ikamesi, ihracat katkısı ve beklenen ulusal kazanımları değerlendirilir.

12.2. Kritik tespitler ve ret nedenleri

Aşağıdaki durumlar başvurunun reddedilmesine neden olabilecek kritik hususlar arasındadır:

• Projenin beş öncelikli yeşil dönüşüm alanıyla ilişkili olmaması,
• THS başlangıç veya bitiş seviyelerinin uygun bulunmaması,
• Yeşil Dönüşüm Göstergelerinin proje faaliyetleriyle ilişkilendirilememesi,
• NACE kodu veya çevresel ve sosyal risk değerlendirmesinin uygun bulunmaması,
• Kuruluşun ortaklık yapısı veya finansal yeterlilik şartlarını karşılamaması,
• Banka Referans Mektubunun bulunmaması veya uygun olmaması,
• Proje ekibinde gerekli yetkinliğe sahip personelin bulunmaması,
• Projenin Ar-Ge niteliğinden ziyade doğrudan yatırım ve üretim altyapısı oluşturmaya odaklanması,
• Daha önce reddedilen bir projedeki sorunların giderilmeden yeniden başvuru yapılması,
• Proje içeriğinin değerlendirme için yetersiz açıklanması,
• Bütçe taleplerinin Ar-Ge faaliyetleriyle ilişkisiz veya gerçekçi olmayan kalemlerden oluşması.

Bu nedenle başvurunun yalnızca teknik anlatım açısından değil, idari uygunluk ve finansal gerçekleştirilebilirlik yönünden de hazırlanması gerekir.

12.3. 2026-3 çağrısında ek puan avantajları

Hakem değerlendirmesinde 100 puan üzerinden oluşturulan proje puanına belirli kriterler çerçevesinde ek puanlar uygulanabilmektedir.

Dezavantajlı ve kırılgan gruplara ilişkin örnekler:

• Kadın hissedar oranı en az %50 veya üst düzey kadın yönetici oranı en az %50 olan kuruluşlar: +2 puan.
• Sınırlı Ar-Ge kapasitesine sahip, yeşil teknolojileri kullanan kuruluşlar: +2 puan.
• Beş yıldan daha az süredir faaliyet gösteren genç girişimler: +2 puan.
• Ar-Ge faaliyetlerine yeni başlayan firmalar: +2 puan.
• Belirlenen koşullarda büyükşehir sınırları dışındaki kuruluşlar: bölgesine göre +1 ila +5 puan.
• Deprem bölgelerindeki kuruluşlar: +2 puan.

Ek puanların uygulanmasında çağrı koşulları ve kurul değerlendirmeleri esas alınmaktadır.

Geçmiş TÜBİTAK projelerine ilişkin ticarileşme başarısını kanıtlamak amacıyla satış gelirleri, ihracat tutarları ve diğer sayısal kazanımların başvuruda açıklanması önem taşımaktadır.

Uluslararası fon başvurularına ilişkin belgelerin de gerekli durumlarda proje ekinde sunulması gerekir.

Alkaze Danışmanlık değerlendirmesi: Proje hazırlığında ek puanların değerlendirilmesi önemlidir. Ancak ek puan avantajı, zayıf Ar-Ge içeriğini veya uygun olmayan bütçeyi telafi eden bir unsur olarak görülmemelidir.

13. Proje İzleme, Dönemsel Raporlama ve Mali Yönetim

1832 programında destek kararının alınmasının ardından teknik ve mali yükümlülükler dönemsel olarak takip edilmektedir.

13.1. Altı aylık raporlama dönemleri

Takvim yılı iki izleme dönemine ayrılmaktadır.

Proje kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler, bütçe kullanımı ve teknik gelişmeler dönem raporlarıyla TÜBİTAK’a sunulmaktadır.

Dönem raporu kapsamında;

• Teknik rapor,
• Geri Ödemeli Destek Talep Formu,
• Yeşil Dönüşüm Göstergeleri İzleme Raporu,
• Mali müşavir (MM) raporu,
• Gider formları,
• İlgili dönemde ticarileşme varsa Ticarileşme Raporu,
• Son dönemde Proje Sonuç Raporu ve Ticarileşme Planı

hazırlanmaktadır.

Mali rapor ve gider belgeleri, mevzuatta tanımlanan yetkili mali denetçiler tarafından incelenmektedir.

13.2. 1832 ve 1833 SAYEM raporlama farkı

1833 SAYEM Yeşil Dönüşüm programında üç aylık ara izleme uygulaması bulunmaktadır.

1832 projelerinde ise temel raporlama sistemi altı aylık dönem raporları üzerine kuruludur. 1833 için düzenlenen üç aylık ara izleme raporlaması 1832 yararlanıcıları için aynı şekilde uygulanmamaktadır.

13.3. Yerinde izleme ziyaretleri

TÜBİTAK tarafından görevlendirilen izleyiciler, projenin teknik gelişimini ve gerçekleştirilen faaliyetleri değerlendirmek üzere firmayı ziyaret edebilir.

Bu ziyaretlerde proje yürütücüsü, Ar-Ge personeli ve gerektiğinde teknik danışmanların hazır bulunması önemlidir.

İzleyici, projenin teknik ve mali ilerleyişine ilişkin ilave açıklama ve belgeler talep edebilir.

13.4. Vergi ve SGK borcu kontrolü

Destek ödemeleri öncesinde şirketlerin vergi ve sosyal güvenlik prim borcu durumları kontrol edilmektedir.

Mevzuat kapsamında gerekli borçsuzluk koşullarının sağlanmaması halinde destek ödemeleri durdurulabilmektedir.

Bu nedenle proje nakit akışı planlanırken vergi ve SGK yükümlülüklerinin düzenli takip edilmesi önemlidir.

13.5. Enflasyon ve bütçe güncellemeleri

Kabul edilen proje bütçesi, ilgili dönemlerde Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) dikkate alınarak güncellenebilmektedir.

Enflasyon ve kur artışından kaynaklanan maliyet farklılıkları, mevzuat koşulları çerçevesinde destek kapsamında değerlendirilebilir.

Ek bütçe ve değişiklik talepleri son dönem hariç dönem raporlarıyla veya dilekçe yoluyla iletilebilmektedir.

Bu güncellemeler nedeniyle ilave teminat yükümlülüğü doğabileceğinden, bütçe ve finansman planı birlikte takip edilmelidir.

13.6. Proje özel hesabı ve ödeme disiplini

1832 kapsamında finansman aktarımı ve proje harcamaları için proje özel hesabı açılması gerekmektedir.

Sözleşmeler imzalandıktan ve teminat koşulları sağlandıktan sonra ilk döneme ilişkin geri ödemeli destek PRODİS üzerinden talep edilebilir.

Takip eden dönemlerde destek talepleri, dönem raporları ve güncel bütçe çerçevesinde yürütülür.

Harcamaların proje özel hesabı üzerinden yapılması esastır. Mevzuatın izin verdiği durumlarda farklı banka hesaplarından gerçekleştirilen ödemeler, gerekli açıklama ve virman işlemlerinin tamamlanması koşuluyla değerlendirilebilmektedir.

Kasadan yapılan ödemeler desteklenmemektedir.

Proje özel hesabının IBAN değişikliği taleplerinin kabul edilmediği de dikkate alınmalıdır.

14. Geri Ödeme İhlalleri, Teminatın Kullanılması ve Projenin Kapanışı

1832 programında geri ödeme yükümlülükleri, proje teknik olarak tamamlandıktan sonra da devam etmektedir.

14.1. Taksitlerin ödenmemesi

1801 Uygulama Esaslarının 71. maddesine göre kuruluşun peş peşe iki taksiti ödememesi durumunda;

1. Alacak tutarı kuruluşun TÜBİTAK’tan olan alacaklarından veya henüz ödenmemiş destek hak edişlerinden mahsup edilebilir.
2. Tahsilat için teminatın nakde çevrilmesi yoluna gidilebilir.
3. Kalan alacak tutarı için yasal takip başlatılabilir.

Taksitlerin zamanında ödenmemesi halinde ilgili gecikme faizi uygulanır. Faiz hesabında 6183 sayılı Kanun’un 51. maddesinde belirtilen gecikme zammı esas alınmaktadır.

14.2. Teminatın iadesi

Geri ödemeli destekten kaynaklanan yükümlülüklerin tamamlanmasının ardından teminat iade edilmektedir.

14.3. Proje sonrasında ticarileşme takibi

1832 projelerinde destek süresinin bitmesi, ticarileşme izleme yükümlülüklerinin sona erdiği anlamına gelmemektedir.

Proje çıktılarının ekonomik ve ticari sonuçları, TÜBİTAK tarafından belirlenen çerçevede en fazla 60 aya kadar izlenebilmektedir.

Ticarileşme izleme dönemleri genel olarak proje bitişinden sonraki;

• Birinci yıl,
• Üçüncü yıl,
• Beşinci yıl

sonlarını kapsamaktadır.

Yeşil Dönüşüm Göstergelerinin izlenmesi ise proje sonunda hedeflerin doğrulanamaması halinde birinci ve üçüncü yıl değerlendirmeleri üzerinden devam edebilmektedir.

15. TÜBİTAK 1832 Başvurusu Öncesinde Kontrol Edilmesi Gerekenler

Proje önerisi PRODİS’e gönderilmeden önce aşağıdaki hususlar değerlendirilmelidir:

1. Proje konusu: Beş yeşil dönüşüm alanından en az biriyle doğrudan ilişki kurulmalı.
2. Ar-Ge niteliği: Projenin özgün teknolojik yönü ve çözülmesi hedeflenen teknik belirsizlikler açıklanmalı.
3. THS seviyesi: Başlangıç THS’si uygun olmalı, bitiş için en az THS 7 hedeflenmeli.
4. Ölçek büyütme: Pilot uygulama, demonstrasyon ve endüstriyel doğrulama faaliyetleri planlanmalı.
5. Kuruluş uygunluğu: Tescil süresi, ortaklık yapısı ve faaliyet alanları kontrol edilmeli.
6. Personel yeterliliği: İlgili alanda en az lisans derecesine sahip veya yeterli deneyimi belgelenebilen proje personeli bulunmalı.
7. Finansal yeterlilik: Deflate edilmiş mali tablolar üzerinden geri ödemeli destek kapasitesi hesaplanmalı.
8. Banka referans mektubu: Talep edilen geri ödemeli destek tutarının %100’ünü karşılayacak şekilde hazırlanmalı.
9. Teminat kapasitesi: Destek kararı sonrası teminat ve gerekirse ek teminat sunabilme imkânı değerlendirilmeli.
10. YDG hedefleri: Ölçülebilir, gerçekçi ve doğrulanabilir göstergeler seçilmeli.
11. Çevresel ve sosyal uygunluk: ÇSYS, NACE, çevre izinleri ve İSG dokümantasyonu kontrol edilmeli.
12. Bütçe gerçekçiliği: Gider kalemleri iş paketleriyle ilişkilendirilmeli ve maliyetler gerekçelendirilmeli.
13. Ticarileşme planı: Pazar, satış, ihracat, ekonomik getiri ve rekabet avantajı somutlaştırılmalı.
14. Ön kayıt ve e-imza: Kuruluş bazlı ön kayıt güncel olmalı ve elektronik imza süreçleri tamamlanmalı.
15. Proje sayısı ve limitler: 2026-3 dönemindeki en fazla iki proje başvurusu sınırı ve kuruluş bazlı finansman üst limitleri dikkate alınmalı.

16. TÜBİTAK 1832 2026-3 Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

TÜBİTAK 1832 2026-3 çağrısının son başvuru tarihi nedir?

Proje başvuruları için son tarih 4 Ocak 2027’dir. Kuruluş bazlı ön kayıt için 30 Aralık 2026 tarihine dikkat edilmelidir.

TÜBİTAK 1832 desteği tamamen hibe mi?

Hayır. Program başlangıçta faizsiz geri ödemeli finansman sağlamaktadır. Proje başarı koşullarına göre nihai geri ödemeli destek tutarının KOBİ’lerde %60’ı, büyük ölçekli kuruluşlarda %50’si hibeye dönüştürülebilmektedir.

TÜBİTAK 1832 çağrısında en fazla ne kadar proje bütçesi sunulabilir?

Mikro ve küçük KOBİ’ler için 16 milyon TL, orta ölçekli KOBİ’ler için 26 milyon TL, büyük ölçekli kuruluşlar için 55 milyon TL proje bütçesi üst sınırı bulunmaktadır.

Daha önce TÜBİTAK projesi yürütmemiş şirketler başvurabilir mi?

Evet. Önceden tamamlanmış bir TÜBİTAK veya başka Ar-Ge projesinin devamı olma koşulu kaldırılmıştır. Bununla birlikte sunulan projenin ilgili THS ve Ar-Ge koşullarını karşılaması gerekmektedir.

Yeni kurulan şirketler başvurabilir mi?

Genel olarak iki yıllık tescil süresi şartı bulunmaktadır. Ancak spin-off şirketler ile TÜBİTAK 1512 veya 1812 desteğiyle kurulmuş şirketler için istisnalar uygulanabilmektedir.

Sadece makine alımı veya üretim hattı yenileme projesi desteklenir mi?

Hayır. Doğrudan yatırım veya rutin kapasite artırımına yönelik projeler çağrının amacına uygun değildir. Makine ve ekipman giderleri, özgün Ar-Ge faaliyetlerinin gerekli bir parçası olduğunda destek kapsamında değerlendirilebilir.

TÜBİTAK 1832 başvurusunda banka referans mektubu zorunlu mu?

Evet. Başvuru sırasında talep edilen geri ödemeli finansmanın tamamını karşılayan banka referans mektubu sunulmalıdır.

Bir firma birden fazla proje sunabilir mi?

Evet. Kuruluş bazlı toplam destek sınırı kaldırılmış ve finansman limitine dayalı takip sistemine geçilmiştir. Ancak 2026-3 çağrı döneminde bir kuruluş en fazla iki proje önerisi sunabilir.

Proje tamamlandıktan sonra geri ödemeler ne zaman başlar?

Geri ödemeler proje destek bitiş tarihinden bir yıl sonra başlar ve yılda iki taksit şeklinde gerçekleştirilir. Geri ödemesiz süre dahil toplam geri ödeme süresi en fazla dört yıldır.

Üniversitelerle iş birliği yapılabilir mi?

Evet. Üniversitelerden, araştırma kurumlarından ve teknoloji sağlayıcılardan uygun danışmanlık ve hizmet alımları yapılabilir. Ortaklı başvurularda ise çağrının sermaye şirketlerine ilişkin ortaklık koşulları uygulanır.

Alkaze Danışmanlık ile TÜBİTAK 1832 Proje Başvurusu ve Yönetimi

Alkaze Danışmanlık ve Mali Müşavirlik olarak, sanayi kuruluşlarının Ar-Ge ve yeşil dönüşüm projelerini teknik, finansal ve idari boyutlarıyla bütüncül şekilde ele alıyoruz.

TÜBİTAK 1832 kapsamında;

• Proje fikrinin çağrı uygunluğunun değerlendirilmesi,
• Ar-Ge niteliğinin ve teknolojik yenilikçi yönün analiz edilmesi,
• Teknoloji hazırlık seviyesi ve iş paketlerinin planlanması,
• Yeşil Dönüşüm Göstergelerinin belirlenmesi,
• Proje bütçesinin ve finansal yeterliliğin değerlendirilmesi,
• Başvuru dosyası ve destekleyici belgelerin hazırlanması,
• Değerlendirme ve revizyon süreçlerinin yönetilmesi,
• Proje kabulü sonrasında dönemsel teknik ve mali raporlama süreçlerinin takibi

konularında danışmanlık hizmeti sunuyoruz.

Yeşil dönüşüm hedeflerinize uygun Ar-Ge projelerinin geliştirilmesi ve mevcut proje fikirlerinizin TÜBİTAK 1832 kapsamında değerlendirilmesi için Alkaze Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

Resmî Kaynaklar ve Başvuru Bağlantıları

TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-3 Çağrı Duyurusu:

2026-3 Resmî Çağrı Dokümanı (PDF)

TÜBİTAK 1832 Program Sayfası:

https://tubitak.gov.tr/tr/destekler/sanayi/ulusal-destek-programlari/1832-sanayide-yesil-donusum-cagrisi

PRODİS Başvuru Sistemi:

https://eteydeb.tubitak.gov.tr/

Kuruluş Bazlı Ön Kayıt Kılavuzu:

https://tubitak.gov.tr/sites/default/files/2026-11/Kurulus_Bazli_On_Kayit_Kullanici_Kilavuzu.pdf

Başvuru Bilgilendirme E-Postası:

[email protected]

TEYDEB Ön Kayıt Birimi:

[email protected]

Bu içerik, TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm 2026-3 Çağrı Duyurusu ve ilgili 1801 Uygulama Esasları esas alınarak hazırlanmıştır. Başvuru sırasında güncel resmî duyuru ve uygulama hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.