TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı 2026 yılı 2. çağrısı, KOBİ ölçeğindeki işletmelerin Ar-Ge ve yenilik projelerini desteklemek üzere 20 Temmuz 2026 tarihinde açılmıştır. Program kapsamında proje başına sağlanabilecek TÜBİTAK katkısı 20 milyon TL’ye kadar çıkarken, destek oranı firmanın daha önce desteklenen proje sayısına göre %60 veya %75 olarak uygulanacaktır.

Bu çağrı döneminde projenin teknik yenilik düzeyi ile birlikte pazar ihtiyacı, ticarileşme potansiyeli, firmanın geçmiş TÜBİTAK projelerindeki ticarileşme performansı ve projenin ulusal teknoloji öncelikleriyle uyumu da değerlendirme sonucunu etkileyen önemli unsurlar arasında yer almaktadır.

Alkaze Danışmanlık olarak bu rehberde; 1501-2026-2 çağrısının başvuru şartlarını, destek oranlarını, ek puan sistemini ve proje hazırlığında dikkat edilmesi gereken kritik noktaları bir araya getirdik.

TÜBİTAK 1501 Programının Amacı Nedir?

TÜBİTAK 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı ile KOBİ’lerin;

• Uluslararası rekabet güçlerinin artırılması,
• Uluslararası pazara yönelik teknolojik ürünler geliştirmesi,
• Yurt dışına bağımlı olunan teknolojilerde yerli çözümler üretmesi,
• Ticarileşme potansiyeli yüksek ürün ve süreçler geliştirmesi,
• Üniversiteler ve araştırma kuruluşlarıyla işbirliği kapasitesini artırması,
• Kurumsal Ar-Ge ve proje yönetimi yetkinliği kazanması

amaçlanmaktadır.

Çağrı, tüm sektör ve teknoloji alanlarına açıktır. Yeni bir ürün geliştirilmesi, mevcut bir ürünün teknik olarak iyileştirilmesi, ürün kalitesini artıran veya maliyetleri düşüren yeni tekniklerin geliştirilmesi ve yeni üretim teknolojilerinin oluşturulması program kapsamında değerlendirilebilir.

Buradaki temel ölçüt, çalışmanın yalnızca bir yazılım, makine veya ürün geliştirme faaliyeti olması değildir. Projenin çözülmesi gereken gerçek bir teknik belirsizlik içermesi ve kuruluşun mevcut bilgi birikiminin ötesinde sistematik Ar-Ge çalışmaları gerektirmesi beklenmektedir.

1501-2026-2 Çağrı Takvimi

Başvuru sürecinde aşağıdaki tarihlere uyulması gerekmektedir:

Kuruluş bazlı ön kayıt evraklarının, çağrı kapanış tarihinden en az bir iş günü önce TÜBİTAK’a ulaşması gerekmektedir. Daha önce kuruluş bazlı ön kayıt onayı bulunan firmaların yeniden ön kayıt yaptırmasına gerek bulunmamaktadır.

Başvurular e-imza ile tamamlanacağından, kuruluş yetkililerinin elektronik imza sürelerinin çağrı kapanış tarihinden önce kontrol edilmesi önemlidir. Sistem kaynaklı bir problem nedeniyle başvurunun tamamlanamaması durumunda ise en geç 2 Kasım 2026 mesai bitimine kadar TÜBİTAK’a dilekçe iletilmesi gerekmektedir.

Önemli Not:

Kuruluş bazlı ön kayıt, e-imza yetkilendirmesi ve PRODİS kullanıcı rollerinin proje yazımı tamamlandıktan sonra ele alınması önemli bir zaman kaybına neden olabilir. Özellikle ilk kez TEYDEB başvurusu yapacak firmaların idari hazırlıklarını proje metninden bağımsız olarak önceden tamamlamasını öneriyoruz.

TÜBİTAK 1501 Programına Kimler Başvurabilir?

Programa Türkiye’de yerleşik, KOBİ niteliğindeki sermaye şirketleri başvurabilir.

Şahıs işletmeleri, sermaye şirketi niteliğinde olmayan kuruluşlar ve KOBİ ölçeğinin üzerindeki işletmeler 1501 çağrısı kapsamında başvuru yapamaz.

Ortaklı proje başvurusu yapılması mümkündür. Ancak ortaklı projelerde başvuru sahibi kuruluşların tamamının KOBİ niteliğinde sermaye şirketi olması ve her kuruluşun ayrı ayrı kuruluş bazlı ön kayıt işlemlerini tamamlaması gerekir.

Bir Firma Kaç Proje ile Başvuru Yapabilir?

1501-2026-2 çağrısında bir kuruluş en fazla iki proje önerisi sunabilir.

Ancak bu sınır yalnızca 1501 başvurularını kapsamamaktadır. Aynı dönemde açılan 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programına yapılan başvurular da iki projelik toplam limite dâhildir.

Buna göre bir kuruluş;

• 1501’e iki proje,
• 1507’ye iki proje veya
• 1501’e bir, 1507’ye bir proje

ile başvuru yapabilir.

Bir firmanın 1501’e iki, 1507’ye bir proje sunarak toplam üç başvuru yapması mümkün değildir.

Proje Seçimi Neden Önemli?

İki projelik sınır nedeniyle firmaların yalnızca teknik olarak yapılabilir projeleri değil, değerlendirme ölçütleri bakımından en güçlü projeleri seçmesi gerekir.

Bu seçim yapılırken projenin;

• Teknik belirsizlik ve Ar-Ge derinliği,
• Firmanın mevcut insan kaynağıyla yürütülebilirliği,
• Müşteri ihtiyacına veya belirlenmiş bir pazar boşluğuna karşılık gelmesi,
• Ticarileşme modeli,
• Ulusal öncelikli konularla uyumu,
• Proje sonunda ölçülebilir bir ürün veya süreç çıktısı oluşturması

birlikte değerlendirilmelidir.

Proje Süresi Ne Kadardır?

1501-2026-2 çağrısına en fazla 24 ay süreli proje başvurusu yapılabilir.

Bununla birlikte; prototip testleri, klinik testler veya proje çıktısının ticari ürüne dönüşebilmesi için gerekli özel çalışmalar nedeniyle projenin 24 ayda tamamlanamayacağının izleme döneminde ortaya çıkması durumunda süre artışı talep edilebilir.

TÜBİTAK tarafından uygun bulunması halinde proje süresi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla %50 artırılabilir ve toplam süre 36 ayı geçemez. Bu düzenleme, başvuru aşamasında doğrudan 36 aylık proje önerilebileceği anlamına gelmemektedir.

Destek Oranı ve Hibe Üst Limiti

1501 programında uygulanacak destek oranı, firmanın 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren sözleşmesi imzalanan destekli proje sayısına göre belirlenmektedir.

Destek oranı projenin destek kapsamı belirlenirken kesinleşir ve proje süresince değiştirilmez.

İlk beş proje hesabında;

• 1505 Üniversite-Sanayi İşbirliği,
• 1512 ve 1812 girişimcilik programları,
• 1831 Yeşil İnovasyon Teknoloji Mentörlük,
• 1702 Patent Tabanlı Teknoloji Transferi

kapsamında desteklenen projeler dikkate alınmaz.

1711 Yapay Zekâ Ekosistem ve 1707 Siparişe Dayalı Ar-Ge çağrılarında ise yalnızca firmanın tedarikçi kuruluş olarak yer aldığı destekli projeler bu hesaba dâhil edilir.

2026-2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları

TÜBİTAK tarafından yayımlanan 2026-2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları belgesinde;

• 17 öncelikli teknoloji alanı,
• 47 alt teknoloji grubu,
• 414 Ar-Ge ve yenilik konusu,
• 7 uygulama odağı

belirlenmiştir.

Konuların ana hedeflere göre dağılımı şöyledir:

Öncelikli alanlar arasında batarya teknolojileri, ileri malzemeler, robotik ve mekatronik, yarı iletkenler, yapay zekâ ve veri bilimi, siber güvenlik, yeni nesil haberleşme, temiz enerji, tarım teknolojileri ve yeşil hidrojen gibi teknoloji başlıkları bulunmaktadır.

Projenin bu başlıklardan biriyle uyumlu olması otomatik destek anlamına gelmez. Bununla birlikte, doğru konu eşleştirmesi projenin ulusal kazanım yönünü güçlendirebilir ve belirli alanlarda ek puan avantajı sağlayabilir.

Ek Puan Sistemi Nasıl Uygulanacak?

1501-2026-2 çağrısında iki temel ek puan uygulaması bulunmaktadır.

Ticarileşme performansı puanı

Firmanın geçmiş TÜBİTAK projelerine ilişkin sunduğu ticarileşme raporları üzerinden hesaplanan firma ticarileşme puanı, yeni başvuruya -5 ile +5 puan arasında yansıtılacaktır.

Ticarileşme puanı bulunmayan firmalara bu kapsamda puan verilmez. Ortaklı projelerde ise yürütücü kuruluşun ticarileşme puanı esas alınır.

Bu düzenleme, geçmiş projelerin yalnızca teknik olarak tamamlanmasının artık yeterli görülmediğini; satış, ihracat, lisanslama, yatırım, istihdam ve ekonomik katma değer gibi sonuçların yeni başvuruları da etkileyebileceğini göstermektedir.

Öncelikli alan puanı

Proje önerisinin 2026-2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları içerisinde;

• Endüstride Teknolojik Sıçrama veya
• Dijital Liderlik

başlıklarından biriyle uyumlu olması halinde projeye 5 puan eklenir.

Yeşil Dönüşüm kapsamındaki projeler öncelikli olarak değerlendirilmekle birlikte, çağrı metninde belirtilen bu 5 puanlık ek puandan yararlanamaz. Bu ayrımın proje stratejisi oluşturulurken gözden kaçırılmaması gerekir.

Ek puanlar projeyi tek başına kurtarır mı?

Hayır. Ek puanlar yalnızca kurul değerlendirme eşik değerinin üzerinde kalan projelere uygulanır.

Örneğin ortalama hakem puanı 80 olan, ticarileşme performansından 5 ve öncelikli alandan 5 puan alan bir projenin toplam proje puanı 90’a ulaşabilir. Ancak değerlendirme boyutlarından birinde gerekli eşiği geçemeyen proje, ek puanları olsa dahi desteklenmez.

Projeler Hangi Boyutlarda Değerlendirilir?

Projeler üç temel boyutta incelenmektedir:

1. Projenin endüstriyel Ar-Ge içeriği, teknoloji düzeyi ve yenilikçi yönü

Bu bölümde projenin teknik problemi, mevcut çözümlerden farkı, özgün katkısı, teknik belirsizlikleri ve geliştirilmesi planlanan yöntemin teknoloji düzeyi değerlendirilir.

2. Proje planı ve kuruluş altyapısının uygunluğu

İş paketleri, proje takvimi, personel yetkinliği, görev dağılımı, kuruluş altyapısı, risk yönetimi ve bütçenin proje faaliyetleriyle uyumu incelenir.

3. Proje çıktılarının ekonomik yarara ve ulusal kazanıma dönüşebilirliği

Hedef pazar, müşteri ihtiyacı, rekabet analizi, satış modeli, ihracat potansiyeli, ithal ikamesi, fikrî mülkiyet yaklaşımı ve ticarileşme planı değerlendirilir.

Kurul değerlendirme eşik değeri 60 puandır. Çağrı metnine göre üç değerlendirme boyutundan herhangi birinde eşik değerde veya eşik değerin altında kalan projeler reddedilir. Bu nedenle yalnızca toplam puanın yüksek olması yeterli değildir; projenin her üç boyutta da dengeli ve güçlü hazırlanması gerekir.

Proje Hakem Değerlendirmesine Alınmadan Neden Reddedilebilir?

Çağrı metninde bazı durumların doğrudan kritik ret gerekçesi olarak değerlendirilebileceği belirtilmiştir.

Bunların başlıcaları şunlardır:

• Proje kapsamındaki Ar-Ge faaliyetlerinin başvurudan önce tamamlanmış olması,
• Çözülmesi gereken gerçek bir teknik veya teknolojik problemin bulunmaması,
• Ar-Ge çalışmalarının büyük ölçüde hizmet alınan kuruluşlar tarafından gerçekleştirilecek olması,
• Projenin yatırım veya üretim altyapısı kurmaya odaklanması,
• Çalışmaların rutin mühendislik faaliyetlerinden oluşması,
• Proje çıktısının ekonomik yarara dönüşme ihtimalinin bulunmaması,
• Çalışmaların güncel teknoloji seviyesinin gerisinde kalması,
• Proje ekibinde konuyla ilgili en az lisans derecesine sahip firma çalışanının bulunmaması,
• Daha önce reddedilen bir projenin ret gerekçeleri giderilmeden yeniden sunulması,
• Teknik bilgilerin değerlendirme yapılamayacak kadar yüzeysel hazırlanması,
• Bütçe kalemlerinin Ar-Ge faaliyetleriyle uyumlu ve gerçekçi olmaması.

Farklı bir lisans alanından mezun olan personelin projede görev alması mümkündür. Ancak bu kişilerin proje konusundaki teknik deneyimlerinin özgeçmişlerinde somut biçimde gösterilmesi gerekir.

Alkaze Danışmanlık Notu

Bir projenin ret riski çoğu zaman fikrin zayıflığından değil, fikrin Ar-Ge projesi mantığında anlatılamamasından kaynaklanmaktadır. Teknik problem, mevcut durum, literatür ve rakip çözümler, aşılması gereken belirsizlikler, geliştirilecek yöntem ve başarı ölçütleri arasında açık bir bağ kurulmalıdır.

Başvuru Süreci Nasıl İlerler?

1501 başvurusu genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur:

1. Kuruluş bazlı ön kayıt

Daha önce TEYDEB kuruluş bazlı ön kaydı bulunmayan şirketlerin ön kayıt işlemini tamamlaması gerekir. Ortaklı projelerde her kuruluş ayrı ayrı ön kayıt yapmalıdır.

2. Firma ve yetkili bilgilerinin kontrolü

PRODİS üzerindeki kuruluş bilgileri, KOBİ durumu, yetkililer ve e-imza tanımlamaları kontrol edilir.

3. AGY100 proje önerisinin hazırlanması

Projenin teknik içeriği, iş paketleri, yöntemleri, personel yapısı, bütçesi, riskleri, ekonomik etkileri ve ticarileşme planı sisteme girilir.

4. Teknoloji Hazırlık Seviyesi çalışması

Projenin başlangıç ve hedef Teknoloji Hazırlık Seviyeleri belirlenerek, proje faaliyetlerinin bu gelişimi nasıl sağlayacağı açıklanır. TÜBİTAK tarafından yayımlanan THS soru setlerinden yararlanılabilir.

5. Kuruluş yetkilisi onayı

Projenin ilgili bölümleri kuruluş yetkilisinin e-imza onayına gönderilir.

6. Başvurunun TÜBİTAK’a iletilmesi

Tüm bölümler ve onaylar tamamlandıktan sonra “TÜBİTAK’a Gönder” işlemi gerçekleştirilir. Taslak formun doldurulması veya e-imza onayının verilmesi tek başına başvurunun tamamlandığı anlamına gelmez.

Başarılı Bir 1501 Projesi Nasıl Kurgulanmalıdır?

Başarılı bir başvuruda yalnızca yapılacak faaliyetlerin anlatılması yeterli değildir. Projenin aşağıdaki sorulara açık ve ölçülebilir cevaplar vermesi gerekir:

• Hangi müşteri ihtiyacı veya pazar boşluğu hedeflenmektedir?
• Mevcut ürün ve teknolojiler neden yeterli değildir?
• Projede çözülmesi gereken teknik belirsizlik nedir?
• Firma hangi özgün yöntemi veya teknolojiyi geliştirecektir?
• Başarı hangi sayısal performans kriterleriyle ölçülecektir?
• Proje sonunda ortaya çıkacak çıktı nasıl doğrulanacaktır?
• Geliştirilen ürün nasıl ticarileştirilecektir?
• Firmanın projeyi yürütecek insan kaynağı ve altyapısı yeterli midir?
• Proje Türkiye açısından hangi ekonomik veya teknolojik kazanımları sağlayacaktır?

1501 projesi, yalnızca teknik ekibin hazırladığı bir mühendislik dokümanı olarak görülmemelidir. Teknik kurgu, bütçe, insan kaynağı, fikrî mülkiyet, pazar analizi ve ticarileşme yaklaşımı birbirini destekleyen bütüncül bir yapı içinde hazırlanmalıdır.

Alkaze Danışmanlık ile TÜBİTAK 1501 Başvuru Süreci

Alkaze Danışmanlık olarak TÜBİTAK 1501 başvurularında;

• Firma ve proje ön uygunluk değerlendirmesi,
• 1501 ve 1507 programları arasında stratejik program seçimi,
• Öncelikli Ar-Ge ve yenilik konusu eşleştirmesi,
• Teknik yenilik ve Ar-Ge kurgusunun oluşturulması,
• İş paketleri, başarı ölçütleri ve proje takviminin hazırlanması,
• Personel ve bütçe planlaması,
• Ekonomik etki ve ticarileşme modelinin geliştirilmesi,
• AGY100 proje önerisinin hazırlanması ve kontrolü,
• Başvuru öncesi hakem bakış açısıyla proje değerlendirmesi

konularında firmalara uçtan uca danışmanlık sağlıyoruz.

Başvurunun son günlerinde yalnızca sistemsel işlemlerin değil, teknik ve mali içeriğin de tamamlanması gerektiği dikkate alınarak proje hazırlık çalışmalarına mümkün olduğunca erken başlanmasını öneriyoruz.