Alkaze | TÜR Belgesi ve TÜR Deneyim Belgesi Nedir? TÜR Belgesi Nasıl Alınır?
2026 11
Kasım

TÜR Belgesi ve TÜR Deneyim Belgesi Nedir? TÜR Belgesi Nasıl Alınır?

AŞAĞI KAYDIR

Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri sonucunda geliştirilen teknolojik ürünlerin belgelendirilmesi, işletmelerin teknoloji geliştirme çalışmalarını resmî olarak ortaya koymaları ve kamu ihalelerinde belirli avantajlardan yararlanmaları açısından önem taşımaktadır.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından düzenlenen Teknolojik Ürün Belgesi (TÜR Belgesi) ve Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi (TÜR Deneyim Belgesi), bu amaçlarla kullanılan ancak işlevleri ve geçerlilik süreleri bakımından birbirinden ayrılan iki belgedir.

18 Aralık 2025 tarihli ve 33111 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Teknolojik Ürünlerin Belgelendirilmesine İlişkin Yönetmelik ile her iki belgenin başvuru şartları, değerlendirme usulleri ve kullanım esasları düzenlenmiştir.

Bu yazımızda TÜR Belgesi ve TÜR Deneyim Belgesi arasındaki farkları, hangi işletmelerin başvurabileceğini, gerekli belgeleri, elektronik başvuru aşamalarını ve dikkat edilmesi gereken hususları ele alıyoruz.

TÜR Belgesi Nedir?

Teknolojik Ürün Belgesi (TÜR Belgesi), bir Ar-Ge veya yenilik projesi sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünün Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belgelendirilmesini sağlayan resmî belgedir.

Bu belge; fiziksel ürünlerin yanı sıra yazılım ve hizmet niteliğindeki teknolojik çıktılar için de düzenlenebilir.

TÜR Belgesi’nin temel özellikleri şunlardır:

  • Ar-Ge veya yenilik projesinden ortaya çıkan her bir teknolojik ürün için ayrı düzenlenir.
  • Kamu destekli, belirli ulusal veya uluslararası fonlarla desteklenen ya da özkaynaklarla yürütülen projeleri kapsayabilir.
  • Belge süresiz olarak verilir.
  • Başvuruda Yerli Malı Belgesi aranmaz.
  • Tek başına kamu ihalelerinde iş deneyimi belgesi yerine geçmez.

Dolayısıyla TÜR Belgesi, işletmelerin Ar-Ge çalışmalarından doğan teknolojik ürünlerini belgelendirmek için kullanabilecekleri bir mekanizmadır.

TÜR Deneyim Belgesi Nedir?

Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi (TÜR Deneyim Belgesi), 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesi kapsamında, Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda geliştirilen teknolojik ürünler için düzenlenen ve kamu ihalelerinde ilgili mevzuat çerçevesinde iş deneyimini gösteren belgedir.

Özellikle yeni geliştirdikleri teknolojik ürünlerle kamu ihalelerine katılmayı hedefleyen işletmeler açısından önem taşımaktadır.

TÜR Deneyim Belgesi’nin öne çıkan özellikleri şunlardır:

  • Kamu ihalelerinde iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılabilir.
  • Teknolojik ürünün piyasaya arz tarihinden itibaren 5 yıl geçerlidir.
  • Mal niteliğindeki ürünlerde, başvuru sahibi adına düzenlenmiş ve ürüne özel geçerli Yerli Malı Belgesi aranır.
  • Yazılım ve hizmet niteliğindeki ürünlerde Yerli Malı Belgesi şartı bulunmaz.
  • Düzenlenen belge Elektronik Kamu Alımları Platformu’na (EKAP) aktarılır.
  • TÜR Deneyim Belgesi verilen ürün için ayrıca süresiz TÜR Belgesi düzenlenir.

TÜR Deneyim Belgesi’ne sahip olmak, her kamu ihalesine koşulsuz katılım veya ihaleyi kazanma hakkı sağlamaz. Belgenin kullanılabilirliği, ilgili ihalenin konusu, yeterlik kriterleri ve kamu ihale mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmelidir.

TÜR Belgesi ile TÜR Deneyim Belgesi Arasındaki Farklar

Karşılaştırma TÜR Belgesi TÜR Deneyim Belgesi
Temel amaç Teknolojik ürünü belgelendirmek Kamu ihalelerinde iş deneyimini göstermek
Geçerlilik Süresiz Piyasaya arzdan itibaren 5 yıl
Yerli Malı Belgesi Aranmaz Mal ürünlerinde aranır; yazılım ve hizmetlerde aranmaz
Kamu ihalelerinde iş deneyimi Tek başına sağlamaz İlgili şartlarda kullanılabilir
Piyasaya arz / THS Piyasaya arz kanıtı veya en az THS 7 Ortak koşullara ilave 5 yıllık sınır
EKAP aktarımı Otomatik aktarım hükmü bulunmaz EKAP’a aktarılır
Belge ilişkisi Deneyim belgesi yerine geçmez Ayrıca süresiz TÜR Belgesi düzenlenir

Hangi belgeye başvurulmalı? Amaç yalnızca Ar-Ge sonucunda geliştirilen teknolojik ürünü belgelendirmekse TÜR Belgesi; ilgili ürünle kamu ihalelerinde iş deneyimi yeterliğinin karşılanması hedefleniyorsa TÜR Deneyim Belgesi değerlendirilmelidir.

TÜR Belgesi ve TÜR Deneyim Belgesine Kimler Başvurabilir?

TÜR Belgesi ve TÜR Deneyim Belgesi, teknolojik ürün geliştiren ve bu ürünün bir Ar-Ge veya yenilik projesi sonucunda ortaya çıktığını belgelendirebilen işletmelere yönelik bir uygulamadır.

Bu kapsamda aşağıdaki işletmeler başvuru yapabilir:

  • Ar-Ge Merkezleri: 5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge projeleri yürüten işletmeler.
  • Teknopark şirketleri: 4691 sayılı Kanun kapsamında teknoloji geliştirme bölgelerinde Ar-Ge ve yazılım projeleri geliştiren işletmeler.
  • TÜBİTAK destekli işletmeler: TÜBİTAK gibi kamu kuruluşlarının desteklediği Ar-Ge ve yenilik projelerinden teknolojik ürün geliştiren firmalar.
  • Özkaynaklarıyla Ar-Ge yapan işletmeler: Herhangi bir kamu desteği almadan kendi kaynaklarıyla Ar-Ge veya yenilik projesi yürüten işletmeler.
  • Diğer destekli projeleri yürüten işletmeler: Yönetmelikte belirtilen kapsamda ulusal veya uluslararası fonlardan destek alarak teknolojik ürün geliştiren işletmeler.

Bununla birlikte, bir işletmenin Ar-Ge Merkezi veya teknopark şirketi olması ya da TÜBİTAK desteğinden yararlanmış olması, tek başına TÜR Belgesi almaya yeterli değildir. Başvuruya konu ürünün ilgili Ar-Ge veya yenilik projesi sonucunda ortaya çıktığının gösterilmesi gerekir.

TÜR Belgesi ve TÜR Deneyim Belgesi Başvuru Şartları Nelerdir?

Her iki belge için de bazı ortak koşullar bulunmaktadır.

1. Ürün bir Ar-Ge veya yenilik projesinden doğmuş olmalı

Başvuruya konu teknolojik ürünün Ar-Ge veya yenilik faaliyetleri sonucunda geliştirildiği belgelenmelidir.

Bu kapsamda projenin niteliğine göre farklı belgeler kullanılmaktadır:

Projenin durumu Aranan temel belge
Tamamlanmış kamu destekli proje Destekleyen kurumdan alınmış proje bitirme belgesi
Devam eden kamu destekli proje Ürünün proje kapsamında geliştirildiğini gösteren ilgili kurum belgesi
Özkaynaklı proje Ar-Ge ve yenilik projesini açıklayan teknik bilgi ve dokümanlar

Devam eden projelerde ilgili belgenin hangi kurumdan temin edileceği önemlidir.

Yönetmeliğe göre, teknoloji geliştirme bölgesinde yürütülen projelerde bölge yönetici şirketi; diğer kamu destekli projelerde destekleyen veya izleyen kurum yetkilidir. Ar-Ge Merkezinde yürütülen projelerde ise Bakanlık tarafından belirlenecek teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketine ilişkin özel düzenleme bulunmaktadır.

Bu nedenle özellikle devam eden Ar-Ge Merkezi projelerinde belgeyi düzenleyecek merci başvuru öncesinde teyit edilmelidir.

2. Ürünün piyasaya arzı veya teknoloji hazırlık seviyesi gösterilmeli

Başvuruya konu ürünün piyasaya arz edildiği, öncelikle satış faturası veya sevk irsaliyesiyle belgelenir. Bunların bulunmadığı durumlarda Bakanlığın uygun gördüğü diğer kanıtlar da kullanılabilir.

Yönetmelik açısından piyasaya arz, ürünün tedarik veya kullanım amacıyla bedelli ya da bedelsiz olarak piyasada ilk kez bulundurulmasını ifade eder.

Piyasaya arzı kanıtlayan belge sunulamıyorsa ürünün Teknoloji Hazırlık Seviyesinin (THS) en az 7 olması gerekir.

THS 7, teknolojinin prototipinin operasyonel ortamda gösterimini ifade eden olgunluk seviyesidir.

Teknoloji hazırlık seviyesinin değerlendirilmesinde projenin türüne göre TÜBİTAK, teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ve Bakanlık tarafından uygulanan farklı değerlendirme usulleri bulunmaktadır.

Ayrıca ana ürüne entegre bir bileşen olarak kullanılan teknolojik ürünlerde, TÜR Belgesi başvurusu açısından yalnızca ana ürünün piyasaya arz edilmiş olması yeterlidir.

3. Teknolojik ürünün Türkiye’de geliştirilmesi esas olmalı

Başvuruya konu teknolojik ürünün geliştirme süreçlerinin Türkiye sınırları içerisinde gerçekleştirilmesi esastır.

Bakanlık, başvuru kapsamında ürünün geliştirilme sürecini doğrulamak amacıyla ek teknik doküman, yazılım kod parçacıkları, uzman görüşü veya yerinde inceleme talep edebilir.

TÜR Belgesi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Teknolojik Ürün Belgesi başvuruları, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın elektronik başvuru sistemi üzerinden gerçekleştirilir.

TÜR Belgesi için gerekli belgeler

Başvuru öncesinde aşağıdaki bilgi ve belgelerin hazırlanması önerilir:

  1. Şirket ve yetki bilgileri: Şirketin ticaret unvanı, temsil yetkisi ve başvuruyu yapacak yetkili kişiye ilişkin bilgiler.
  2. Ar-Ge proje belgeleri: Projenin tamamlanma veya devam etme durumuna göre proje bitirme belgesi, geliştirme belgesi veya özkaynaklı proje teknik dosyası.
  3. Teknolojik ürün açıklaması: Ürünün adı, kullanım amacı, teknik özellikleri, yenilikçi yönleri ve projeyle ilişkisi.
  4. Piyasaya arz belgeleri: Satış faturası, sevk irsaliyesi veya uygun görülebilecek diğer kanıtlar.
  5. THS belgeleri: Piyasaya arz kanıtı bulunmayan başvurularda en az THS 7 seviyesini destekleyen teknik dokümanlar.
  6. İlave teknik belgeler: Talep edilmesi halinde yazılım kod parçacıkları, demo, geliştirme kayıtları ve diğer teknik materyaller.

Şirketin temsil yetkisi, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi veya Ticaret Bakanlığı sistemleri üzerinden kontrol edilebilmektedir. Bu nedenle her başvuru için ayrıca Ticaret Sicil Gazetesi veya Sanayi Sicil Belgesi yüklenmesinin genel bir zorunluluk olduğu söylenemez. Ancak Bakanlık gerektiğinde ek belge talep edebilir.

TÜR Belgesi elektronik başvuru adımları

  1. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı TÜR Belgesi Portalı adresine giriş yapılır.
  2. Belge İşlemleri bölümünden e-Devlet kimlik doğrulaması gerçekleştirilir.
  3. Başvuru türü olarak Teknolojik Ürün Belgesi seçilir.
  4. İşletme, teknolojik ürün ve ilgili Ar-Ge veya yenilik projesi bilgileri doldurulur.
  5. Proje dayanak belgeleri, ürün açıklamaları ve piyasaya arz veya THS kanıtları sisteme sunulur.
  6. Başvuru elektronik ortamda tamamlanarak Bakanlık değerlendirmesine gönderilir.
  7. Eksiklik veya ilave belge talepleri portal üzerinden takip edilerek tamamlanır.

Değerlendirmenin olumlu sonuçlanması halinde TÜR Belgesi, Bakanlık tarafından elektronik ortamda düzenlenir.

TÜR Deneyim Belgesi Başvurusu Nasıl Yapılır?

TÜR Deneyim Belgesi başvuruları da aynı elektronik portal üzerinden yürütülmektedir. Ancak TÜR Belgesi’nden farklı olarak bazı ilave koşulların karşılanması gerekmektedir.

TÜR Deneyim Belgesi için gerekli belgeler

Başvuruda ortak proje ve ürün belgelerine ek olarak özellikle şu hususlar kontrol edilmelidir:

  • Yerli Malı Belgesi: Mal niteliğindeki teknolojik ürünlerde, başvuru sahibi adına düzenlenmiş, ilgili ürüne özel ve başvuru tarihinde geçerli Yerli Malı Belgesi bulunmalıdır. Yazılım ve hizmetlerde bu şart aranmaz.
  • Piyasaya arz tarihi: Ürünün piyasaya arz tarihinden itibaren beş yıldan fazla süre geçmemiş olmalıdır.
  • Ürün adı tutarlılığı: Başvurudaki teknolojik ürün adı ile piyasaya arz belgeleri ve varsa Yerli Malı Belgesi’ndeki bilgilerin uyumlu olması gerekir.
  • Proje-ürün ilişkisi: Ürünün ilgili Ar-Ge veya yenilik projesi kapsamında geliştirildiği açıkça gösterilmelidir.

Piyasaya arz belgesi bulunmayıp en az THS 7 koşuluyla başvurulmak istenen durumlarda, TÜR Deneyim Belgesi’nin piyasaya arz tarihine bağlı beş yıllık hükümlerinin nasıl uygulanacağı Bakanlıktan ayrıca teyit edilmelidir.

TÜR Deneyim Belgesi elektronik başvuru adımları

  1. TÜR Belgesi Portalı üzerinden Belge İşlemleri alanına girilir ve e-Devlet ile kimlik doğrulaması yapılır.
  2. Başvuru türü olarak Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi seçilir.
  3. İlgili Ar-Ge projesinin ve teknolojik ürünün bilgileri doldurulur.
  4. Piyasaya arz belgeleri ve ürünün proje kapsamında geliştirildiğini gösteren dokümanlar sunulur.
  5. Mal niteliğindeki ürünlerde Yerli Malı Belgesi eklenir.
  6. Başvuru gönderilerek Bakanlığın inceleme ve varsa düzeltme talepleri takip edilir.

Olumlu değerlendirme sonucunda TÜR Deneyim Belgesi düzenlenerek EKAP’a aktarılır. Aynı teknolojik ürün için ayrıca süresiz geçerli TÜR Belgesi düzenlenir.

Resmi Gazete

TÜR Belgesi Başvurusu Kaç Günde Sonuçlanır?

18 Aralık 2025 tarihli Yönetmelikte başvuruların incelenmesi ve belgelerin düzenlenmesine ilişkin süreler belirlenmiştir.

İşlem Mevzuatta belirtilen süre
İlk başvuru incelemesi 10 iş günü
Eksikliklerin tamamlanması 3 ay içinde
Özkaynaklı projelerde TÜBİTAK değerlendirmesi En geç 20 iş günü
Ek izleyici görevlendirilmesi 15 iş günü ilave
Olumlu inceleme sonrası belge düzenleme 5 iş günü

Özkaynaklı projelerde TÜBİTAK tarafından en az iki, en fazla üç izleyici görevlendirilmektedir. İhtiyaç halinde ek izleyici değerlendirmesi yapılabilmektedir.

Bu süreler, başvurunun her durumda belirli bir toplam sürede sonuçlanacağını garanti etmez. Teknik incelemeler, eksiklik talepleri veya ilave değerlendirmeler nedeniyle başvuru takvimi uzayabilir.

Eksikliklerin üç ay içinde giderilmemesi veya giderilemeyecek nitelikte eksikliklerin bulunması halinde başvuru reddedilebilir.

Başvuru Öncesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Alkaze Danışmanlık olarak, TÜR Belgesi ve TÜR Deneyim Belgesi başvurularında yalnızca belgelerin hazırlanmasının değil, Ar-Ge projesi ile teknolojik ürün arasındaki ilişkinin doğru kurulmasının da önemli olduğunu değerlendiriyoruz.

Başvuru öncesinde özellikle şu kontrollerin yapılmasını öneriyoruz:

  • Belgelendirilecek teknolojik ürünün kapsamı ve adı net olarak belirlenmeli.
  • Ürünün hangi Ar-Ge veya yenilik projesinden ortaya çıktığı belgelerle gösterilmeli.
  • Tamamlanan ve devam eden projelerde doğru kurumdan alınmış belgeler kullanılmalı.
  • Piyasaya arz tarihi ve bu tarihi destekleyen ticari kayıtlar kontrol edilmeli.
  • Piyasaya arz kanıtı bulunmayan durumlarda THS 7 değerlendirmesi hazırlanmalı.
  • TÜR Deneyim Belgesi için Yerli Malı Belgesi ve beş yıllık geçerlilik şartları ayrıca incelenmeli.
  • Başvuru sahibinin şirketi temsil yetkisi doğrulanmalı.

Özellikle yazılım firmalarında ürünün teknik kapsamı, proje çıktıları, lisanslama ve ticarileştirme belgeleri arasında tutarlılık sağlanması, değerlendirme sürecinde ek açıklama taleplerinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.

TÜR Belgesi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

TÜR Belgesi almak için TÜBİTAK desteği zorunlu mu?

Hayır. Kamu destekli projelerin yanı sıra işletmenin özkaynaklarıyla gerçekleştirdiği Ar-Ge veya yenilik projeleri sonucunda geliştirilen teknolojik ürünler için de başvuru yapılabilir. Özkaynaklı projelerin Ar-Ge ve yenilik içeriği TÜBİTAK tarafından değerlendirilir.

Teknopark şirketleri TÜR Belgesi alabilir mi?

Evet. Teknoloji geliştirme bölgelerinde yürütülen Ar-Ge veya yenilik projeleri sonucunda geliştirilen ürünler için gerekli koşulların sağlanması halinde başvuru yapılabilir.

Ar-Ge projesi tamamlanmadan TÜR Belgesi alınabilir mi?

Evet. Devam eden kamu destekli projeler için başvuru yapılabilmektedir. Bunun için ürünün ilgili proje kapsamında geliştirildiğini gösteren yetkili kurum belgesi ve diğer başvuru şartları gereklidir.

Yazılım firmaları TÜR Deneyim Belgesi alabilir mi?

Evet. Ar-Ge veya yenilik projesi sonucunda geliştirilen yazılım ürünleri için TÜR Deneyim Belgesi başvurusu yapılabilir. Yazılım ve hizmetlerde Yerli Malı Belgesi şartı aranmaz.

Ürün henüz satılmadıysa TÜR Belgesi alınabilir mi?

Piyasaya arzı kanıtlayan belgelerin bulunmadığı durumlarda, teknolojik ürünün en az THS 7 seviyesinde olması koşuluyla başvuru değerlendirmeye alınabilir. Ancak TÜR Deneyim Belgesi için beş yıllık piyasaya arz tarihi koşulunun ayrıca dikkate alınması gerekir.

TÜR Deneyim Belgesi kaç yıl geçerlidir?

TÜR Deneyim Belgesi, ürünün piyasaya arz tarihinden itibaren beş yıl geçerlidir. Beş yıllık süre belgenin düzenlendiği tarihten değil, ürünün piyasaya arz tarihinden itibaren hesaplanır.

Bir Ar-Ge projesinden birden fazla ürün çıktıysa her ürün için belge alınabilir mi?

Evet. Yönetmeliğe göre proje kapsamında ortaya çıkan her bir teknolojik ürün için ayrı belge düzenlenir. Birden fazla işletmenin ortaklaşa geliştirdiği ürünlerde ise taraflar arasındaki protokol veya sözleşme esas alınarak başvurular değerlendirilebilir.

Alkaze Danışmanlık ile TÜR Belgesi Başvuru Süreçleri

Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürünlerin doğru şekilde belgelendirilmesi, işletmelerin hem teknoloji geliştirme süreçlerini kayıt altına almaları hem de potansiyel kamu ihalesi fırsatlarını değerlendirmeleri açısından önemlidir.

Alkaze Danışmanlık olarak, Ar-Ge Merkezleri, teknopark şirketleri ve teknoloji geliştiren işletmelerin proje yönetimi, belgelendirme ve mevzuat uyum süreçlerinde danışmanlık hizmetleri sunuyoruz.

TÜR Belgesi veya TÜR Deneyim Belgesi başvurusu yapmayı planlıyorsanız, öncelikle ürününüzün teknik niteliğini, ilgili Ar-Ge projesini, mevcut belgeleri ve başvuru koşullarını birlikte değerlendirebiliriz.

Başvuruya uygunluk ve ön hazırlık süreçleri hakkında bilgi almak için Alkaze Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.

Mevzuat ve resmî başvuru kaynakları