İlk kez 2022 yılında açılan 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı akademik bilgi birikiminin sanayiye aktarılarak ticarileşebilir yapay zekâ çözümlerine dönüştürülmesini hedefleyen en prestijli teşvik mekanizmalarından biridir. Bugüne kadar her yıl açılan periyodik çağrılarda 61 proje 353,7 milyon TL ile desteklenmiştir.

Yapay zekâ artık kapalı kapılar ardında geliştirilen bir “yazılım projesi” değil verinin, yetkinliğin ve ticarileşme kaslarının birleştiği devasa bir ekosistem meselesidir. Şirketlerin kendi iç kaynaklarıyla teknoloji geliştirmeye çalışırken karşılaştıkları yüksek maliyetler ve uzman yetersizliği gibi darboğazlar, artık sadece finansal destekle aşılamıyor.

TÜBİTAK’ın 2026 yılı 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı, bu gerçeği merkeze alarak şirketleri bireysel çabalardan ziyade stratejik bir “teknoloji koalisyonuna” davet ediyor. Bu program, devletin hem bir fon sağlayıcı, aynı zamanda teknik bir ortak olarak masada yer aldığı, Türkiye’nin en iddialı yapay zekâ iş birliği modelidir.

2026 yılı çağrısında aşağıdaki 5 öncelikli alan destek kapsamına alınmıştır:

• Akıllı Üretim Sistemleri
• Akıllı Tarım, Gıda ve Hayvancılık
• Finans Teknolojileri
• İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik
• Akıllı Eğitim Teknolojileri

1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısında Konsorsiyum Yapısı ve Temel Kurallar

1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı, bireysel Ar-Ge faaliyetlerinden ziyade ekosistemi harekete geçiren bir konsorsiyum modelini şart koşmaktadır.

Bu kurguda yer alması zorunlu olan dört ana paydaş şunlardır:

Müşteri Kuruluş: Ar-Ge projesinin çıktısı olan yapay zekâ çözümüne ihtiyaç duyan ve bu çözümü kendi süreçlerine entegre etmeyi taahhüt eden büyük ölçekli veya KOBİ statüsündeki sermaye şirketidir.

Teknoloji Sağlayıcı KOBİ: Yapay zekâ teknolojileri üzerine uzmanlaşmış, özgün algoritmalar ve modeller geliştirecek olan teknoloji şirketidir.

Üniversite / Araştırma Merkezi: Projenin akademik derinliğini ve teknik doğrulanabilirliğini sağlayan bilgi kaynağıdır.

TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü (YZE): Proje yönetimi ve teknik izleme süreçlerinde katalizör görevi üstlenen koordinatör kurumdur.

Dikkat Edilmesi Gerekenler!

Konsorsiyumun başvuru öncesinde TÜBİTAK YZE ile görüşerek bir Niyet Beyan Formu oluşturması ve taraflar arasındaki fikri mülkiyet paylaşımı ile ticarileşme haklarını düzenleyen bir İş Birliği Sözleşmesi imzalaması yasal bir zorunluluktur.

Holding Çatısı Altındaki Şirketler Müşteri ve Teknoloji Sağlayıcı Kuruluş olarak TÜBİTAK 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısına Aynı Projede Başvurabilir mi?

Holding yapıları altındaki şirketlerin aynı projede farklı rollerle yer alması durumunda en büyük finansal ve idari bariyer “İlişkili Kişi” kısıtıdır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında düzenlenen transfer fiyatlandırması hükümleri, bu çağrı özelinde kesin bir yasak içermektedir.

Çağrı metninin 9.3.b maddesi uyarınca, müşteri kuruluş ile teknoloji sağlayıcı kuruluş arasında ortaklık, yönetim veya sermaye bağı bulunması durumunda bu yapılar “İlişkili Kişi” kabul edilir. Bu kapsamdaki kuruluşlardan alınan danışmanlık ve hizmet giderleri TÜBİTAK tarafından desteklenmez. Grup şirketlerinin aynı projede “Müşteri” ve “Teknoloji Sağlayıcı” olarak konumlandırılması, başvurunun uygunluk aşamasında doğrudan reddedilmesine (showstopper) neden olacak yüksek bir risk taşımaktadır. Bu kısıt, grup içi faturalandırma yoluyla haksız teşvik kullanımını engellemeye yönelik stratejik bir önlemdir.

İlişkili Kişi Durumu Nasıl Teyit Edilir?

Şirketlerin mali konsolidasyon ve Ar-Ge stratejilerini belirlemeden önce bir kontrol listesi üzerinden durum tespiti yapmaları ve bunu bir Yeminli Mali Müşavir (YMM) aracılığıyla yazılı olarak teyit etmeleri önerilir:

Ortaklık Yapısı: Şirketler arasında doğrudan veya dolaylı bir sermaye ilişkisi mevcut mu?

Yönetim Kontrolü: Her iki şirketin karar verici organlarında (Yönetim Kurulu vb.) aynı gerçek veya tüzel kişiler mi yer alıyor?

Grup Organizasyonu: Her iki şirket de aynı holding çatısı altında konsolide ediliyor mu?

Mali Mevzuat Uyumu: 5520 sayılı Kanun çerçevesinde transfer fiyatlandırması raporlamasına dahil bir ilişki var mı?

1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı’na Alternatif Rota: 1507 ve 1501 Programları

İlişkili kişi engeline takılan holding iştirakleri için en rasyonel strateji, teknoloji sağlayıcı firmanın “münferit Ar-Ge projesi” kurgusuna geçmesidir. Bu senaryoda proje 1507 veya 1501 programları üzerinden yürütülmelidir.

Karşılaştırmalı Program Matrisi

*Genel Gider, PTI ve Kurum Hissesi hariç tutardır. 2026 yılı itibarıyla **19 Milyon TL üzerindeki projelerde “Mali Fizibilite Raporu” zorunluluğu bulunmaktadır.

İlişkili kişi riski nedeniyle 1501/1507 programlarına yönelen şirketlerde, diğer grup iştiraki “Müşteri Kuruluş” olarak değil “Pilot Kullanıcı”, “Teknik Doğrulama Ortağı” veya “Ticarileşme Referansı” olarak konumlandırılmalıdır. Bu kurgu, teknoloji sağlayıcı firmanın ürün üzerindeki fikri mülkiyet haklarını (IP) korumasını sağlarken, projenin pazar değerini artırır.

Program Seçim Senaryoları ve Karar Matrisi

Proje sahiplerinin izlemesi gereken stratejik akış şu şekildedir:

Eğer İlişkili Kişi Riski Yoksa -> 1711: Konsorsiyum modeliyle ilerlenebilir, üniversite-sanayi iş birliği ve YZE desteğiyle yüksek bütçeli bir kurgu yapılmalıdır.

Eğer İlişkili Kişi Riski Varsa -> 1501/1507: Teknoloji sağlayıcı firma projeyi kendi bünyesinde (münferit) sunmalıdır. Grup içi diğer şirket, projenin Ar-Ge niteliğini güçlendiren bir “referans uygulama alanı” olarak projenin etkisini (impact) desteklemelidir.

Holding yapıları için önerilen 5 aşamalı aksiyon planı şöyledir:

• Bağ Analizi ve Teknik Doğrulama: Şirketler arası mali ve yönetimsel bağlar YMM eşliğinde analiz edilerek ilişkili kişi durumu netleştirilmelidir.
• Program Seçimi ve Takvim Yönetimi: İlişkili kişi kısıtı varsa 1501 veya 1507’ye yönelinmeli 14 Eylül ve 18 Eylül tarihlerine göre iş planı kurgulanmalıdır.
• Fikri Mülkiyet Stratejisi: Proje çıktısının mülkiyet haklarının kimde kalacağı holding portföy yönetimi açısından kararlaştırılmalıdır (Paylaşımlı IP vs. Münferit IP).
• Mali Planlama: 1711 bütçesinin (10M TL) PTI ve Genel Giderleri kapsamadığı, 1501’de ise 19M TL üzeri projeler için Mali Fizibilite Raporu gerektiği unutulmamalıdır.
• Sektörel Ticarileşme Odağı: Proje çıktısı sadece grup içi verimlilik artışı için değil, global pazarda satılabilir, ölçeklenebilir bir fintech/yapay zekâ ürünü olarak kurgulanmalıdır.

Projenin başarısı, grup içi bir sorunu çözmekten ziyade, o sorunun çözümünü bir endüstriyel standarta dönüştürerek ticarileştirebilme kabiliyetinde yatmaktadır.

Şirketiniz yapay zekâyı sadece iç verimliliği artıracak geçici bir araç olarak mı görüyor, yoksa devletin teknik desteğini ve hibe gücünü arkasına alarak ticarileşebilir bir teknoloji varlığına mı dönüştürmek istiyor? 1711 çağrısı, bu devasa ekosistemin bir parçası olmak isteyen vizyoner liderler için en güçlü kapıdır.